تبلیغات
سایت رسمی دکتر مهدی مطهرنیا ـ آینده پژوه اجتماعی - فرهنگی و ارتباطات سیاسی - مطهرنیا: افراد دیگری طراح برنامه‌های ترامپ هستند(بخش دوم)


Admin Logo
themebox Logo
!-- www.newseek.ir -->
تاریخ:بیست و ششم بهمن 95-10:34

مطهرنیا: افراد دیگری طراح برنامه‌های ترامپ هستند(بخش دوم)

مطهرنیا: افراد دیگری طراح برنامه‌های ترامپ هستند

تیم ترامپ، فرا نومحافظه‌کار، طرفدار روسیه و ضد ایرانی هستند| یک هیتلر مدرن ظهور کرده است

بین الملل > دیپلماسی - مهدی مطهر نیا مدرس دانشگاه، آینده پژوه و کارشناس مسائل بین المللی در کافه خبر خبرآنلاین با نگاهی آینده پژوهانه مناسبات جهان بعد از ترامپ را مورد بررسی قرار دادند.

به نظرتان این موضوع متصور است که ریاست جمهوری ترامپ قبل از پایان 4 ساله خود با روندی دیگر به پایان برسد و با توجه به شرایط، ساختار در صدد حذف او برآید؟

اتفاقا این موضوع در ابتدا یک سناریو «ممکن» بود ولی الان به سناریو «محتمل» تبدیل شده است. سناریوهای ممکن معمولا سناریوهایی بعید از لحاظ آینده پژوهی هستند. سناریوها هر چه دور از واقعیت تر باشد ممکن تر می نامند. ولی این سناریو به سمت محتمل می رود. یعنی از لحاظ چارچوب برون یابی روندها نشان داده می شود. اما این را باید در نظر گرفت که امریکا به راحتی رئیس جمهور خود را کوچک نمی کند. بلکه او را در عرصه های گوناگون رهبری می کند تا به عنوان یک مدیر عالی رتبه عمل کند.
به اندازه ای از نوع رفتار ترامپ نگرانی وجود دارد که اگر به سخنرانی های آخر اوباما نگاه می شود او می گوید من در کنار مردم خواهم ماند و مردم را رها نخواهم کرد. این مسائل باعث می شود حتی موضوع ترور او هم مطرح شود که به نوعی بر روند پیچیده تر شدن جریانات می افزاید.


 در حال حاضر موضوع بحران سوریه بیش از هر موضوعی در منطقه مطرح است. قبل از آزادی حلب روند پیچیده ای در جریان بود و قدرتهای منطقه ای و بین المللی در مقابل هم قرار داشته و دارند. به نظرتان روند مذاکرات آستانه به نتیجه ای مشخص می تواند برسد؟

سوریه داستان خاص خود را دارد. سوریه آوردگاه برخورد رادیکالیسم در خاورمیانه با بازیگران مشخص و کنشگران هدایت کننده معین است. داستان سوریه داستان رودررویی قدرتهای نیابتی است. هدف کشورهای غربی در سوریه قطع نخاع مقاومت بوده است نه برداشتن بشار اسد. با قطع نخاع مقاومت به تبع، دوران پس از بشار اسد شروع می شد. می توان گفت فقط بشار اسد به شکل ظاهری حکومت می کند. اگر قدرتهای منطقه ای و بین المللی از او حمایت نمی کردند او نمی توانست ماندگار شود. از این رو نقش قدرتهای دیگر از سال 2013 در سوریه بسیار مهم است. اکنون در سوریه چه مسائلی وجود دارد؟ باید از یا مسیر نگاه کرد که در دهه اخیر کشورهای عربی و ایران نفت را با چه قیمتی فروختند؟ میزان درآمدهایی که وارد تهران شد در 8 یا ده سال منتهی به دولت یازهم برابر با کل درآمدهای پولی ایران از فروش نفت در تاریخ صدور نفت ایران بود. به تبع عربستان همین میزان سود برده است. چرا که همان مقدار و بیشتر از آن عربستان نفت فروخته است. الان پرسش این است که اگر این مقدار درآمد در منطقه برای رشد و توسعه هزینه می شد امروز منطقه چه وضعیتی می توانست داشته باشد. از این رو باید جنگ و تنشی در منطقه رخ می داد تا این دلارها هزینه آن شود و خرج خرید تسلیحات گردد و کشورهای منطقه توسعه نیابند و پولها دوباره به محل اصلی بازگردد.
نکته دوم اینکه دلارهای نفتی در جنگ نیابتی بین قدرت های منطقه ای عربستان، ترکیه و ایران هزینه شده است و قدرتهای فرامنطقه ای مشروعیت ورود به منطقه را پیدا کرده اند. امریکا که از عراق خارج شد در ماجرای سوریه و مسائل داعش از نوری المالکی نامه ای دریافت کرد که خواهش می کرد نیروهای امریکایی به عراق و منطقه برگردند. اکنون در منطقه یک وضعیت توازن ضعف بوجود آمده است. امریکایی ها ابتدا ناامنی نسبی بعد از 11 سپتامبر بوجود آوردند و بعد توازن ضعف شکل گرفت،و باعث ضعیف شدن ریاض، تهران و آنکارا شد. اینجا توازن قدرت، مهندسی معکوس شد. اکنون توازن ضعف با یک چالش جدی روبرو است و پایان عرصه توازن ضعف است که آن تهران است. تهران که در برجام قواعد بین المللی را پذیرفت داعش مورد حمله جدی قرار گرفت و از عراق رانده شد. اگر ایران برجام را نمی پذیرفت داعش از عراق رانده نمی شد که و داعش در جغرافیای میانی عراق یک حکومت ایجاد می کرد که صهیونیسم اسلامی را کنار مرزهای ایران مستقر می کرد. امریکا برجام را همه ی کار نمی داند. بلکه برجام را مقدمه ای برای حل و فصل مسائل خود با تهران می دید. اما تهران نمی خواهد با امریکا با قواعدی که امریکا طراحی می کند معامله کند. این البته خوب و به نفع آن است اما آیا ایران می تواند قواعد خود در معامله به امریکا دیکته کند؟ اگر بتواند این کار را انجام دهد می تواند منافع خود را تحمیل کند.
اکنون ترامپ آمده است که اساسا معامله با ایران را در بدترین وضعیت و ضعیف ترین موضع ایران بپذیرد. او هیچ گاه نمی گوید که من با دولتی مثل ایران نمی خواهم معامله کنم او اعلام کرده است که ما با همه پایتخت های دنیا حاضر به معامله هستیم. ولی در عین حال حلقه فشار بر ایران را تنگ می کند.
نخستین تحرک او همکاری با نتانیاهو است. نتانیاهو نمی تواند خوشحالی و شعف خود را از روی کار آمدن ترامپ پنهان کند. از طرفی او ترزا می را در واشنگتن ملاقات می کند. این ملاقات بسیار مهم است. ترزا می نخست وزیر انگلیس و نزدیک ترین متحد و در عین حال رقیب امریکا در خاورمیانه است. هرگاه واشنگتن و انگلیس در خارومیانه با هم ساخته اند تغییرات عجیبی در خاورمیانه رخ داده است. از طرف دیگر او با اسرائیل هماهنگ می کند و فردای آن در مذاکره ای تلفنی با پوتین صحبت می کند. اینها همه چه نشانه ای دارد؟ نمایانگر یک وضعیت معنا دار در جهت ایجاد یک فضای منفی بر ضد ایران است. اگر بحران سوریه با امتیاز گیری کم ایران پایان پذیرد با هزینه ای که ایران انجام داده است، خاطره بوسنی، افغانستان، عراق و اکنون سوریه و یمن نمود پیدا می کند.
این موضوع پرسش های جدی برای افکار عمومی در ایران و منطقه و نظام بین الملل بوجود خواهد آورد. لذا ترامپ در حالی که می گویند غیر قابل پیش بینی است قابل پیش بینی هم هست. البته تاکید دارم دنیایی که در آن هستیم دنیای پر شتابی است و مبنای معرفت شناسی نظریه آشوب بر آن حاکم است. یک فعل و انفعال می تواند خیلی چیزها را عوض کند. اما چیزی که به نظر می رسد همین است. اکنون فرانسه با تلفنی که ترامپ با اولاند داشت و دیداری که با ترزا می داشت، هماهنگی هایی که با نتانیاهو داشته و با پوتین حرف زده است بنا دارد یک مانور نظامی در خلیج فارس انجام دهد. لذا معامله با ایران در مرحله نخست مد نظر نیست. فشار بر تهران جهت گرفتن امتیازهای بیشتر مدنظر است. برای او خوب است که در تهران کسانی قدرت را در دست داشته باشند که مانند او رادیکال عمل کنند. چرا که اگر فضا بین تهران و واشنگتن رادیکالیستی شود کل منطقه امنیتی می شود و با امنیتی شدن منطقه کاربرد قدرت نظامی به نفع ترامپ امکان وقوع پیدا می کند.


 در این شرایط چه باید کرد؟ استراتژی ایران باید چگونه و بر چه معیاری چیده و عملی گردد؟

در باب برجام امریکایی ها تفسیر مضیق یا محدود از آنرا در نظر داشتند. با آمدن ترامپ این تبدیل به سوپر مضیق تبدیل و محدود تر می شود. امریکایی ها برجام را به این راحتی پاره نمی کنند، بلکه آنچنان در برجام عمل می کنند که جهت گیری ضد امریکایی در ایران تشدید شود و با این جهت گیری برجام توسط ایران نقض شود. ممکن است ایران بگوید کاری که امریکا کرده با روح برجام ناسازگار است و امریکا ما را به این سمت برد. ولی آنها به تعبیر دورتی فرا روایت ها را می سازند. رسانه های دنیا را در دست دارند و بر اساس این فرا روایت سازی ایران را مقصر نشان خواهند داد. چون کاری میکنند که از لحاظ حقوقی، ایران برجام را نقض کند و اگر این شود آنها به سمت اجماع بین المللی بر علیه ایران حرکت می کنند. امریکا می تواند انگلیس را تحت فشار قرار دهد. ترامپ اکنون به ترزا می می گوید دو درصد از سود ملی سالانه را برای رهبری امریکا در ناتو به امریکا بدهید و آنها می پذیرند و کشورهای دیگر اروپایی را هم تشویق می کنند.
فراموش نکنید در مقام استعاره و تمثیل؛ اسراییلی ها ایران و مقاومت منتسب به ایران را چون «اژدهایی» می دانند که باید سر آن را در تهران قطع کرد؛ این در حالی است که نهادهای امنیتی در تهران ایران و مقاومت منتسب به آن را «اختاپوسی» می خوانند که باید دست و پاهای او را قطع کرد و از مغزش استفاده کرد. با ورود ترامپ نگرش اسراییلی ها در برابر امریکایی ها تقویت خواهد شد.


 در چنین وضعیتی استراتژی ما چه باید باشد؟

گفتمان ایران باید بر مبنای سلام و صلح باشد. جزیره صلح سیاسی «پاسیفیسم سیاسی» را در تهران و ایران باید ایجاد کرد. هر چه می گذرد ضرورت این معنا بیشتر نشان داده می شود. سلم و سلام در درون و صلح در بیرون. بجای روردریی با جناح های سیاسی و به حاشیه راندن بزرگان و نادیده گرفتن همدیگر باید روند سلام و آشتی را پیش برد. نه تنها جناح های داخل نظام بلکه جناح های درون ایران. نکته ای که مقام معظم رهبری هم آنرا مطرح کرده است که اگر نظام را قبول ندارید برای ایران آینده باید کوشا باشید. این باید در لایه های گوناگون عملیاتی شود. شعار صلح در بیرون هم بسیار مهم است. ما با کشورهای منطقه حامی صلح هستیم نه در تقابل. سیاست صبر در برابر تحریک های آنها باید ایجاد کرد. بین تحریک و حرکت فاصله است. سیاسیون بزرگ و استراتژیست ها حرکت ایجاد می کنند نه تحت تاثیر تحریکات قرار می گیرند. سیاستمدارانی که تحت تاثیر تحریک قرار می گیرند در نهایت بازنده می شوند. ما در منطقه باید حرکتی ایجاد کنیم که ایران نماد صلح نه تنها در منطقه بلکه در نظام بین الملل باشد. چه در درون با جهت گیری سلم و سلام با خودی ها و مدارا و صلح با بیگانگان. باید از رویکرد سلبی به رویکرد ایجابی وارد شد و الا هزینه ها بسیار بالا می رود و هیچ کس در این بازی برنده نخواهد بود.


 به نظرتان اینکه در سیاست خارجی دکترین و استراتژی واحد کلی تعریف نشده است به خاطر مشکلی است که در تعریف از منافع ملی وجود دارد؟

ما در تعاریف چندان مسئله نداریم. دچار بحران واژگان هستیم و این بحران ما را به بحران گفتمانی رسانده است و این بحران خود به خود بحران سیاسی ایجاد کرده است. اما باید اجازه داد دانشگاهیان کار خود را کنند و شجاعانه سخن بگویند. به حرفهای آنها دقت کنیم. ما دچار کمبود پارادایم یا پارادایم آفرینی هستیم. چون پارادایم یا ابرگزاره های جدی نداریم الگو و مدل واره نظری در جهت ایجاد اتمسفر موثر بر رفتار و کنش را هم نداریم، دکترین هم نداریم. دکترین گزاره ساده ای است که پارادایم را تعریف و عملیاتی می کند. مثلا وقتی جان اف کندی سر کار می آید پارادایم لیبرالیسم اقتصادی را که متکی بر سود بیشتر و رفاه فزاینده است تبدیل به یک گزاره می کند. می گوید گسترش رفاه و آسودگی کشورم در سراسر جهان. این دکترین کندی را در سال1960 تشکیل می دهد و آنچنان تاثیری دارد که به ترور او هم منجر می شود. ما امروز یک دکترین به نام «تعامل سازنده موثر» داریم که در سال 1382 در سند چشم انداز 1404 ابلاغ شده است و متعلق به دوران روحانی هم نیست. همین دکترین را به درستی پیاده نمی کنیم و اجازه نمی دهیم دستگاه دیپلماسی ما کار خود را انجام دهد. در حال حاضر به نظر می رسد که همه سیستم می خواهد مسائل خود را با امریکا حل کند اما مسئله اصلی به این موضوع افول کرده است که چه کسی این را انجام دهد. رفتن به سمت برجام این اراده را نشان می دهد.
البته در چند دهه گذشته ما تمام انقلاب اسلامی را در یک گزاره سلبی متکی به مرگ بر امریکا کرده ایم و به این خاطر جایگزین کردن آن سخت است.


 به نظر شما اینکه گفته می شود ترامپ با کشورهای عربی روابط خوبی نخواهد داشت و ایران و این کشورها در این راستا می توانند روابط خود را بهبود بخشند می تواند به واقعیت تبدیل شود؟ آمدن وزیر خارجه کویت به ایران در این روند قابل تفسیر است؟

من این موضوع را قبول ندارم که روابط امریکا با اعراب متشنج خواهد بود. اینها در حد حرف و رویاپردازانه است. ترامپ هفت کشور را در موضوع ممنوعیت صدور ویزا قرار داد آیا عربستان هم در آن بود؟ حتی لبنان هم در آن نبود. با چه استدلالی می توان گفت او سیاستهای ضد عربی خواهد داشت؟


منظور این است که امریکا مانند گذشته دیگر به نفت خاورمیانه نیاز ندارد و مانند گذشته پشت کشوری مانند عربستان نمی ایستد. این نمی تواند گزاره صحیحی باشد؟

به نظر من امریکا در عالم واقع پشت هیچ کشوری نیست. امریکا تنها پشت منافع ملی و امنیت خود است. امریکا نوعی جهت گیری لیبرالیستی در سیاست دارد. لیبرالیسمی که ستون فقرات آن رئالیسم است. آنها ایدئولوژیک عمل نمی کنند. هر آنچه که در کلیت منافع ملی آنها قرار نگیرد آنها آنرا ترک می کنند. با بن لادن چه کردند؟ لذا امریکا منافعش را می بیند. وقتی آنها هرم اهداف روابط بین المللی خود را رسم می کنند در صدر آن امنیت امریکا را قرار می دهند و بعد از آن منافع ملی و گسترش قدرت را قرار می دهند. ایدئولوژی در آن هیچ جایگاهی ندارد. سیستمی که اتاق فکر و ستون آن اینگونه است برای آن عربستان یا حتی اسرائیل مهم نیست. برای آنها کشوری که منافع آنها را حفظ می کند در بطن قرار می گیرد. کاری که اوباما انجام می داد ولی ایران آن فرصت را از دست داد و اکنون باید با ترامپ کنار بیاید یا با ترامپ بجنگد. ما اگر می خواستیم بجنگیم یا معامله کنیم حداقل باید بپذیریم اوباما از ترامپ بهتر بود و اکنون هم معامله و هم جنگ سخت تر شده است.
باید گفت امریکا به یک بشکه نفت منطقه خاورمیانه نیاز ندارد. امریکا 12 میلیون بشکه تولید می کند و 16 میلیون بشکه لازم دارد که از جاهای دیگر می تواند تهیه کند. آن چیزی که برای آن مهم است تسلط بر چاه های نفت خاورمیانه برای کنترل گلوگاه رقبا است. اروپای متحد و چین. روسیه هم رقیب اصلی امریکا نیست. لذا چون آنرا می داند حاضر است همگرایی با مسکو را انجام دهد. چون همگرایی با مسکو هم در برابر اروپا و هم چین مثبت است. لذا اینکه می بینیم ترامپ تیمی متمایل به روسیه می آورد نشان می دهد که پشت سر ترامپ یک تیم قوی در امریکا وجود دارد.
عربستان امروز در برابر دو قدرت اصلی رودروی امریکا یعنی ایران و چین در بُعد منطقه ای و بین المللی جایگاه دارد. امروز اگر امریکا هر عملی بر علیه تهران انجام دهد هزینه آنرا عربستان و متحدان آن می توانند بپذیرند و ابزار فشار بر عربستان را هم فراهم کرده است. از این رو می توان گفت نیاز امریکا از لحاظ نفت به خاورمیانه کاهش پیدا کرده است ولی از لحاظ ژئوپلتیک و ژئو استراتژیک منطقه ای به آن نیاز دارد. همچنین پرداخت هزینه های کشور گشایی امریکا از اروپا به آسیا.ایجاب می کند که دلارهای نفتی اعراب نادیده گرفته نشود.


 از این رو حل مشکلات ایران و عربستان در آینده نزدیک متصور نیست؟

بسیار سخت است. هم از لحاظ کنشگر و هم بافت موقعیتی بسیاری از فرصتهای طلایی از دست رفته است. اما؛ شدنی است. این شدن متوجه حل همه موضوعات در قالب دکترین سلام در درون و صلح با بیرون است.

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

دنبالک ها: مطهرنیا: افراد دیگری طراح برنامه‌های ترامپ هستند 

How do you prevent Achilles tendonitis?
هفدهم مرداد 96 21:03
Hello there! This blog post couldn't be written any
better! Going through this article reminds me of my previous roommate!
He always kept preaching about this. I'll forward this post to
him. Fairly certain he'll have a very good read. Thank
you for sharing!
What do you do when your Achilles tendon hurts?
هفدهم مرداد 96 17:20
WOW just what I was looking for. Came here by searching for What do
eccentric heel drops do?
Why does it hurt right above my heel?
هفتم مرداد 96 00:22
Appreciating the time and effort you put into your blog and in depth information you present.
It's good to come across a blog every once in a while that isn't the same outdated rehashed material.
Wonderful read! I've bookmarked your site and I'm adding your RSS feeds to my Google account.
How do you stretch your Achilles?
ششم مرداد 96 08:22
Usually I don't learn article on blogs, however I would like to say that this write-up very
compelled me to check out and do so! Your writing taste has been surprised me.
Thanks, quite nice post.
foot pain getting worse
دوازدهم تیر 96 18:22
Right here is the perfect webpage for anybody who wants to
find out about this topic. You realize a whole lot its almost hard to argue
with you (not that I actually would want to?HaHa). You definitely put a brand new spin on a topic that has been discussed for a long time.
Wonderful stuff, just wonderful!
acostatzekflkuxz.tumblr.com
سی ام اردیبهشت 96 08:36
Just what I was looking for, regards for posting.
Chester
یازدهم اردیبهشت 96 09:12
Loving the info on this internet site, you have done great job on the content.
BHW
بیست و چهارم فروردین 96 19:44
For most recent information you have to pay a visit world wide web and on internet I found this
website as a best web site for hottest updates.
BHW
بیست و سوم فروردین 96 12:29
Undeniably believe that which you stated. Your favorite
justification seemed to be on the web the simplest thing to be aware of.
I say to you, I definitely get annoyed while people consider
worries that they plainly don't know about. You managed to hit the nail
upon the top and also defined out the whole
thing without having side-effects , people could take a signal.
Will probably be back to get more. Thanks
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر